Archive by Author

Stella Immanuel: Bilim inkarcılığının yeni temsilcisi

COVID-19 çok tehlikeli bir salgın olmakla kalmıyor, aynı zamanda tarihin muhtemelen en politize hastalığı haline geliyor. Özellikle ABD’de, salgına dair bilimsel bulgulara karşı çıkmak, maske ve sosyal mesafe gibi basit tavsiyeleri bile reddetmek, aşırı sağ için bir siyasi duruş meselesi haline geldi. ABD başkanı Trump da sorumsuz, hatta bilinçsiz beyanlarıyla sık sık yangına körükle gidiyor. […]

Okumaya devam et

Seçici Şüphecilik

Gerçeğe burun kıvırmanın revaçta olduğu bu post-truth çağında, bilimsel gerçeği aramanın önemini ne kadar vurgulasak az gelir. Neyse ki bir yandan da sorgulayıcı düşünce kök salıyor; gitgide daha fazla insan iddialara bilimsel kanıt soruyor, daha fazla uzman bu kanıtları paylaşmak için konuşuyor, yazıyor. Sorgulayıcılığın çeşitli dereceleri olabiliyor. Bilimsel kuşkucular, makul derecede inandırıcı kanıtlara sahip iddiaları […]

Okumaya devam et

HAARP

26 Eylül 2019 tarihinde Marmara’da 5.8 şiddetinde bir deprem yaşadık. Büyük bir hasar olmadı, ama milyonlarca İstanbullu haklı olarak korktu. Jeolog ve sismologlar, ne olduğunu ve ne olabileceğini anlattılar. Öte yandan, can korkusu ve belirsizliğin hakim olduğu zamanlarda hep olduğu gibi, sahtekârlıklar, batıl inançlar, paranoyalar ve komplo teorileri de ortalıkta dolaşmaya başladı. Bu uydurma teorilerden […]

Okumaya devam et

Hayvanlara eziyet ve seri katiller

Adli bilimci Sevil Atasoy 18 Aralık 2017’de bir TV programında hayvanlara işkence etmekle seri katillik arasındaki ilişkiden bahsetti, seri katillerin neredeyse hepsinin geçmişlerinde hayvanlara eziyet etmiş olduklarını söyledi. Sunucu: “Hayvana işkence eden insanlarla seri katil olma potansiyelinin doğrudan ilişkili olduğunu söylemiştiniz.” Atasoy: “Evet, var. Her ne kadar hayvana fena muamele eden sonunda adam öldürür diye […]

Okumaya devam et

Manyetik alanlardaki “gizli geçitler”

Ne zamandır gazetelerin uyduruk bilim haberlerini konu etmemiştim. Ara sıra yapmak lazım, hem vaka çalışması oluyor, hem de saçmalıkların bilinçsiz kopyalama ile nasıl yayıldığını, habercilik denen mesleğin yok olmasının ne kötü sonuçlara yol açtığını görüyoruz. Haberi önce “Türkiye’nin aydınlık insanlarının gazetesi” 5 Ağustos 2017 tarihli Cumhuriyet’te gördüm. Cumhuriyet’teki haberin metni orijinal değil, Popular Science Türkiye’de […]

Okumaya devam et

Büyü düşüncesi ve sahte bilimler

Büyüye inanır mısınız? Bir sahne sanatı olan gözbağcılıktan, veya “büyüleyici güzellik” gibi mecazlardan bahsetmiyorum. Gerçek büyüyü soruyorum: Uğursuz mırıltılar, kazanda kaynatılan garip hayvanlar, lanetler ve kutsamalar. Titiz kurallara bağlı danslarla avın bereketini arttıran şamanlar. Renkli ipleri düğümleyerek kocaları evlerine bağlayan üfürükçüler. Hayır, elbette inanmazsınız, hangi devirde yaşıyoruz? Belki başkaları inanabilir, ama siz eğitimli, çağdaş bir […]

Okumaya devam et

Yenimahalle’nin esrarengiz(!) Sayısal Loto başarısı

Önceki bir yazıda loto ve piyango gibi çekilişlerdeki “manidar” yapıların aslında rastgeleliğin normal bir özelliği olduğunu yazmıştım. Dünyanın her yerinde çok ilginç tesadüfler ortaya çıkıyor. Gerçek rastgelelik içinde böyle ilginç şeylerin ortaya çıkmasını da bekleriz zaten. Ama insan zihni rastgeleliği kabul edemiyor. Her olgunun altında yatan bir düzen arıyor; bulamazsa hayal ediyor. Buna rağmen bazı […]

Okumaya devam et